Nhưng vị đàn anh này của cô rõ ràng không nghĩ như vậy.
“Oa, chú Chiêu đúng là vạn người mê, nam nữ già trẻ đều bị thu hút hết nha.” Lục Tiểu Đồng lần đầu thấy cảnh tượng thế này.
Ở tuổi của cô bé, cô vẫn chưa hiểu gì về chính trị, chỉ biết quy kết mọi chuyện là do ngoại hình.
“Năm đó lúc chú Chiêu của em học cấp ba cũng vậy, mỗi lần vào lớp là có một đống người vây quanh.” Lâm Tri Yến hơi tò mò hỏi: “Chú ấy từ nhỏ đã được mọi người yêu quý thế sao?”
“Chú Chiêu không chỉ đẹp trai mà còn đặc biệt chín chắn, so với mấy đứa con trai trẻ con cùng lứa thì chú ấy nổi bật hơn nhiều.” Lục Tiểu Đồng dang rộng hai tay, dùng động tác để mô tả lại cảnh tượng lúc đó.
Lâm Tri Yến khẽ nhếch môi.
Cô nghĩ chắc cô bé hơi cường điệu rồi, nhưng khi nhớ lại cảnh tượng ở trường học năm xưa, có vẻ chuyện đó cũng chẳng phải là không thể.
Ở một ngôi trường không chuyên về nghệ thuật mà lại có một nam sinh còn đẹp hơn cả ngôi sao.
Phúc phần của vị đàn anh này chắc đã hưởng hết ở nửa đời trước rồi, giờ có phải là đang trả nợ không đây?
“Hai cô gái trẻ này là ai thế?” Cuối cùng cũng có người chú ý đến họ, Lục Chiêu liền giới thiệu: “Đây là cháu gái tôi, Lục Tiểu Đồng, nghỉ hè nên về quê chơi.
Còn đây là bạn tôi.”
Anh không giới thiệu chức vụ của Lâm Tri Yến vì không cần thiết, Lục Chiêu chẳng có hứng thú tìm cảm giác ưu việt trước mặt bà con lối xóm.
“Đây là Tiểu Đồng đấy à, nhiều năm không gặp mà đã lớn thế này rồi.”
“Còn nhớ thím không?
Hồi nhỏ thím còn bế cháu suốt đấy.”
Sau một hồi hàn huyên, mọi người cùng đi đến nhà cũ của Lục Chiêu.
Đó là một ngôi nhà gạch đỏ hai tầng, cánh cửa gỗ đã có phần mục nát.
Nhờ thường xuyên có người đến dọn dẹp nên bên trong nhà khá sạch sẽ.
Lục Tiểu Đồng và Lâm Tri Yến đều là những đứa trẻ lớn lên ở thành phố nên đối với mọi thứ xung quanh đều thấy hiếu kỳ.
Hai người hết ngó nghiêng chỗ này lại sờ mó chỗ kia, chiếc máy ảnh trên tay không ngừng nháy chụp.
Thứ khiến hai người hứng thú nhất là chiếc lồng bàn đan bằng tre.
Lục Chiêu ngồi trên chiếc ghế gỗ đặc trong phòng khách.
Ghế cứng ngắc, ngồi vào là thấy ê cả mông.
Nhưng ở Nam Hải Đạo, nhà nào có chút điều kiện cũng sẽ mua một bộ như vậy, bình thường hầu như chẳng ai ngồi.
Chỉ đến dịp lễ Tết, trên bàn bày đầy hoa quả bánh kẹo, họ hàng bạn bè tụ họp đông đủ thì mới có người ngồi.
Anh châm một điếu thuốc, rít một hơi sâu.
Khi Lục Chiêu mới chào đời, ngôi nhà này chỉ có một tầng.
Sau đó anh trai kết hôn mới xây thêm tầng hai.
Đến năm anh học cấp hai thì nhà được lát gạch men và sơn bả.
Thế rồi, trận Đại Tai Biến đột ngột ập đến, hủy hoại tất cả.
Thấm thoắt đã mười mấy năm trôi qua, chỉ như một cái chớp mắt.
Đôi khi, việc nhớ được mọi chuyện từ thuở nhỏ cũng chẳng phải điều gì tốt lành, bởi rất nhiều ký ức vẫn cứ hiện lên rõ mồn một.
*Tách!*
Lục Tiểu Đồng giơ máy ảnh lên bấm nút chụp, cười ngọt ngào nói: “Chú Chiêu ơi, dáng vẻ bây giờ của chú trông giống ông nội lắm đó.”
Lục Chiêu ngẩn người ra một lát rồi hỏi: “Cháu vẫn còn nhớ ông nội sao?”
Lúc cha và anh trai anh đi tòng quân, Lục Tiểu Đồng mới chỉ hai tuổi.
Lục Tiểu Đồng đáp: “Bà nội từng cho cháu xem ảnh, ông cũng ngồi hút thuốc giống hệt chú bây giờ.”
Chương 113: Phái kiên thủ chân chính
Đến giờ cơm trưa, nhóm Lục Chiêu sang nhà Triệu Chí Lập dùng bữa.
Nhà họ Triệu rất hiếu khách và cũng biết chừng mực, không hề bám lấy Lâm Tri Yến và Lục Tiểu Đồng để gặng hỏi đông tây.
Cùng lắm chỉ có Triệu Chí Lập với tư cách là bậc cha chú hỏi han Lục Chiêu vài câu xem đã có bạn gái chưa, định bao giờ thì kết hôn.
Bữa cơm mới ăn được một nửa, một người đàn ông trung niên xắn tay áo, vác cuốc tìm đến tận cửa, khí thế hung hung hét lớn: “Triệu Chí Lập, đồ khốn kiếp kia, bước ra đây cho tao!”
“Đờ mờ!
Không thấy người ta đang ăn cơm à?” Triệu Chí Lập đập mạnh đôi đũa xuống bàn rồi bước ra ngoài, không hề tỏ ra yếu thế trước đối phương.
Hai người bắt đầu tuôn một tràng tiếng địa phương xối xả.
Vụ việc thu hút sự chú ý của hàng xóm láng giềng, chẳng mấy chốc đã có hàng chục dân làng tụ tập lại xem.
Lâm Tri Yến hỏi: “Họ đang nói gì thế?”
Nam Hải Đạo có câu “bảy phần núi, một phần nước, mỗi nơi một giọng”, phương ngôn của mỗi thành phố đều khác nhau, thậm chí mỗi thôn làng lại có một chất giọng riêng biệt.
Lục Chiêu giải thích: “Chú Triệu là trưởng thôn, chịu trách nhiệm thu công lương.
Hình như năm nay người kia không nộp công lương nên bị cắt điện.”
Sau Đại Tai Biến, nông dân Liên bang phải nộp công lương, trung bình từ 30% đến 40% sản lượng lương thực phải nộp cho quốc gia, chỉ tiêu cụ thể tùy thuộc vào trạm thu mua lương thực địa phương.
Tuy nhiên, khác với các triều đại phong kiến, ở Liên bang, việc không nộp công lương chỉ bị coi là vi phạm pháp luật, hơn nữa không có tội danh thực tế nào để định tội nên dù không nộp cũng không bị bắt giam.
Đây coi như là một kẽ hở được cố ý để lại khi ban hành Luật công lương, nhằm tránh việc lịch sử đi giật lùi, khiến nông dân lại biến thành tá điền.
Lục Chiêu khá khâm phục vị quan viên từng phản đối việc “hình sự hóa hành vi không nộp công lương”.
Tuy vị ấy không thể thay đổi thực tế là nông dân phải gánh vác công cuộc tái thiết sau thiên tai, nhưng đã cố gắng hết sức để họ có được một khoảng không gian phản kháng nhất định.
Dưới làn sóng của thời đại, có những chuyện quả thực là bất khả kháng.
Lâm Tri Yến tìm hiểu sơ qua về hệ thống công lương, đôi lông mày thanh tú khẽ nhíu lại: “Không nộp lương thực vốn dĩ là ông ta phạm luật, sao còn có thể khí thế hung hung như vậy?”
“Bởi vì giá thu mua của trạm lương thực quá thấp.” Lục Chiêu nói: “Có những lúc bản thân nông dân còn không đủ ăn nhưng vẫn phải hoàn thành nhiệm vụ thu mua trước.
Đổi lại là cô, cô có tức giận không?”
Lâm Tri Yến nhất thời không thể phản bác, lại hỏi tiếp: “Vậy đây là do trưởng thôn và trạm lương thực thu mua trái quy định sao?”
Lục Chiêu nhìn cô đàn em khóa dưới có phần ngây thơ, bất giác mỉm cười lắc đầu: “Những người ở cấp cơ sở như trưởng thôn hay trạm lương thực cũng chẳng muốn thu nhiều làm gì, ngược lại họ còn mong chỉ tiêu mỗi năm thấp đi một chút.
Lát nữa cô có thể hỏi chú Triệu.
Làm quan thì việc đi sâu vào cơ sở là rất cần thiết.”
Về một số quy tắc chốn quan trường thì Lâm Tri Yến hiểu biết hơn anh, nhưng nói đến chuyện cơ sở thì Lục Chiêu lại tường tận hơn nhiều.
Nghe thấy những lời giống hệt như Lưu gia từng nói, Lâm Tri Yến khẽ nhướng mày.
Triệu Chí Lập cãi nhau với gã nông dân kia một lát thì được bà con lối xóm can ngăn, không xảy ra xô xát thật sự.
Cuối cùng, gã nông dân kia cũng bị người quen kéo đi.
Trở vào trong nhà, Triệu Chí Lập lẩm bẩm chửi: “Đờ mờ nó, cậy mình không cha không mẹ, lại là thằng độc thân, năm nào cũng nộp thiếu nộp muộn, toàn là cả thôn phải gom góp bù vào cho đủ chỉ tiêu.
Năm nay nó còn dứt khoát không thèm nộp, thế mà vẫn mặt dày tìm đến tận đây.”
Lâm Tri Yến hỏi: “Chú Triệu, chú chỉ là người phụ trách thu thôi mà, ông ta không nộp sao chú không báo cáo lên cấp trên?”
Triệu Chí Lập mếu máo nói: “Báo cáo lên thì người bị mắng vẫn là chúng tôi thôi.
Lãnh đạo trên thành phố lẽ nào lại đến tận nhà nó mà cướp chắc?
Chưa kể chỉ tiêu thành phố giao xuống, năm nay phải thu tám mươi vạn tấn lương thực, tính riêng thôn chúng tôi thì bình quân mỗi đầu người phải nộp tới sáu trăm cân.”
Nào phải ông muốn thu nhiều, năm nào Triệu Chí Lập cũng mong thu ít đi một chút, nhưng hoàn cảnh chung không cho phép.
Thím Triệu ngồi bên cạnh cũng than thở: “Năm nay mưa lớn đến sớm quá, mùa màng thất bát mà vẫn tính chỉ tiêu như mọi năm.
Lúc được mùa thì thu nhiều, sao lúc mất mùa lại không thể thu ít đi chứ?
Hay là chúng ta cũng học theo cái ngữ chây ì kia, khỏi nộp nữa cho xong...”
Câu cuối cùng rõ ràng đã được bà hạ giọng thật thấp.
Triệu Chí Lập lập tức quát mắng: “Láo toét!
Ai cũng không nộp công lương thì quốc gia tính sao?
Công cuộc tái thiết sau thiên tai đều trông cậy vào nông dân chúng ta cả đấy, bà tưởng những ngày tháng yên ổn thế này tự dưng mà có à?
Nếu không có quốc gia chống đỡ, chúng ta cũng chẳng khá khẩm hơn lũ bang dân kia là bao đâu.”
Nghe thấy câu này, Lâm Tri Yến hơi ngẩn ra.
Cô thật khó hình dung một lời nói có giác ngộ cao như vậy lại thốt ra từ miệng một người nông dân, chứ không phải từ những tinh anh xã hội suốt ngày đàm đạo cao siêu, ví dụ như chính cô.
Lâm Tri Yến điều chỉnh lại thái độ, hỏi thêm một số vấn đề khác.
Ví như thu nhập năm, thu nhập của một hộ nông gia là ba vạn tệ, tính cả tiền mua hạt giống, phân bón thì những năm mất mùa còn phải nợ ngân hàng vài nghìn tệ.
Vào những năm đầu khi Đại Tai Biến vừa kết thúc, về cơ bản dù bản thân có phải nhịn đói thì họ vẫn ưu tiên nộp công lương lên trước.
“Chú không thấy cuộc sống như vậy quá khổ cực sao?” Lâm Tri Yến đã chuyển sang dùng kính ngữ.
Gương mặt sạm đen vì sương gió của Triệu Chí Lập nở một nụ cười, ông nói: “Cháu đừng nhìn chúng ta than vãn thế thôi, chứ ai cũng hiểu cái khó của Liên bang cả, lượng lương thực cần nộp sẽ không thiếu một hạt đâu.
Ngày tháng tuy có khổ cực một chút, nhưng cắn răng chịu đựng rồi cũng sẽ qua.
Biết đâu mai này đất nước phản công giành lại lãnh thổ, cuộc sống lại tốt đẹp lên thì sao.”
Lâm Tri Yến hoàn toàn im lặng, Lục Tiểu Đồng cũng thu lại vẻ ngây thơ hồn nhiên lúc mới đến.
Đây là lần đầu tiên họ thực sự tiếp xúc với những người nông dân Thần Châu, một cộng đồng đã đứng vững trên mảnh đất cổ xưa này suốt hàng nghìn năm qua.
Trong lịch sử văn minh nông nghiệp của nhân loại, cho đến nay chưa có bất kỳ tộc người nào có thể sánh được với họ.
Vào thời kỳ văn minh nhân loại suy tàn, chính hàng vạn con em nông dân, nguồn binh lực chủ chốt, đã giữ vững núi sông.
Đến thời kỳ sau Đại Tai Biến, lại là bảy trăm triệu nông dân Thần Châu phải gánh chịu những cơn đau quặn thắt của quá trình chuyển dịch xã hội.
Hoa tộc cao hơn các tộc người khác một bậc, chính là nhờ họ đã thực chất duy trì toàn bộ nền văn minh trên mọi phương diện.
Nhưng thực tế, cuộc sống của đại đa số nông dân Hoa tộc lại chẳng thể gọi là “thượng dân”.
Lâm Tri Yến không khỏi nhớ lại câu nói mà Lưu Hãn Văn vẫn thường treo trên cửa miệng: “Từ Đại Tai Biến đến nay, Phái kiên thủ thực sự luôn là những người nông dân trên đồng ruộng kia, chứ không phải là lão già sắp xuống lỗ như ta.”
Triệu Chí Lập thấy bầu không khí có phần trầm xuống liền vội vàng chuyển chủ đề: “Hơn nữa chúng ta cũng không đến mức quá khổ đâu.
Cháu nhìn đám bang dân kia xem, năm nào cũng có người chết đói.
Bình thường đến mùa gieo cấy hay gặt hái, chính phủ đều phái bang dân đến phụ giúp đấy chứ.”
Ông nói vậy cũng không phải sợ Lâm Tri Yến đi rêu rao bên ngoài, mà chỉ vì là một nông dân đã nộp công lương suốt mười năm qua, ông đã quá quen rồi.
Cô bé cảm thấy họ khổ là có lòng tốt, nhưng cuộc sống thì vẫn phải tiếp diễn thôi.
Năm nay mất mùa nên mọi người mới oán thán nhiều một chút, sang năm có lương thực dư dả thì mọi chuyện lại đâu vào đấy.
Đối với người thường trong thế giới này, nhẫn nhịn và phản kháng song hành mới là tông giọng chủ đạo.
Chỉ khi rơi vào cảnh Sơn cùng thủy tận thì họ mới làm loạn, còn bình thường gặp khó khăn thì cứ nhịn một chút là qua.
Hơn nữa mối quan hệ giữa Liên bang và nông dân cũng chưa đến mức thù sâu hận lớn.
Các dịch vụ công như giáo dục, y tế, trị an vẫn hoạt động bình thường, nền tảng lòng dân vẫn còn đó.
Ngày thường mọi người cùng nhau chửi vài câu cho bõ tức là xong, chứ nếu thật sự có kẻ Chấn tí nhất hô, mọi người lại nghĩ đầu óc hắn ta có vấn đề.
Cùng lắm thì vẫn còn những bang dân vạn năng, cứ nhìn những bang dân ở nơi xa kia mà xem.
Sức chịu đựng của con người rất mạnh mẽ, chỉ cần nông dân vẫn còn một miếng cơm ăn thì họ sẽ không nổi dậy làm loạn.
“Tuy cả năm chẳng kiếm được mấy đồng nhưng dù sao vẫn có được miếng cơm no bụng, thế là tốt hơn lũ bang dân kia nhiều rồi.”
“Mau ăn cơm thôi kẻo nguội hết cả.”
Sau đó, ông cùng Lục Chiêu vừa uống rượu nếp tự ủ vừa nói đông nói tây.
Hôm nay Lục Chiêu trở về khiến ông rất vui, rượu cứ cạn lại đầy.
Rượu nếp ở Nam Hải Tây Đạo nồng độ không cao nhưng chứa nhiều tạp chất, rất dễ say.
Triệu Chí Lập uống đến đỏ gay cả mặt, ông khoác vai Lục Chiêu nói: “Chú đây cả đời này hối hận nhất là không đăng ký đi lính.
Năm đó chú đã hẹn với bố cháu là cùng đi rồi, nhưng chú lại sợ chết!
Chú hèn nhát, còn bố cháu là một anh hùng, nhà họ Lục các cháu chính là những anh hùng lớn nhất của thôn Hoàng Thủy chúng ta.”
Lục Chiêu cười nói: “Đối với cháu, chú cũng là một anh hùng.”
Trước khi đi, Lục Chiêu để lại cho nhà họ Triệu ba nghìn tệ coi như tiền nhờ trông nom nhà cửa ở quê.
Vợ chồng họ Triệu không ngừng từ chối, sau một hồi đùn đẩy qua lại đầy gian nan, anh mới thuyết phục được họ nhận lấy.