Theo lời vị chân nhân ở căn nhà tranh phía trước kể lại, Khương Duyên cùng hán tử kia bàn về chuyện “tu hành”.
Nghe hán tử nói rằng: “Tu hành hẳn chỉ có hai con đường, không phải Phật thì là Đạo”, Khương Duyên cười đáp:
“Tu hành sao có thể câu nệ vào mấy thứ ấy được?
Phật cũng được, Đạo cũng được, chẳng qua đều là con đường để tu mà thôi.
Sao có thể nói tu hành nhất định phải là thế này hay thế nọ?
Nói vậy là chưa thấu.”
Hán tử bèn hỏi:
“Nếu là thế, vậy rốt cuộc tu hành là gì?”
Khương Duyên lắc đầu:
“Tu hành là tu chân, tu tâm.
Không cần cố chấp tranh luận Phật hay Đạo.”
Hán tử nghe xong lại hỏi:
“Không câu nệ Phật Đạo, chỉ nói tu chân tu tâm ư?
Ta không hiểu tu chân tu tâm rốt cuộc là thế nào.
Nếu là tu Phật, còn có kinh văn để đọc.
Nếu là tu Đạo, còn có đạo pháp để xem.
Dù sao cũng có một con đường rõ ràng trước mắt.
Còn cái gọi là tu chân tu tâm này, chẳng phải giống trăng đáy nước sao?”
Khương Duyên không trực tiếp phản bác.
Thấy hán tử có thể bàn luận đến mức này, hắn chỉ cười hỏi:
“Ngươi thật lòng thích tu hành ư?”
Hán tử đáp:
“Tất nhiên là thích.”
Khương Duyên cười nói:
“Nếu ngươi đã vui với tu hành, hôm nay ngươi ta gặp nhau, ắt cũng có chút duyên phận.
Chỉ là ta không rõ, vì sao ngươi lại vì việc vặt mà sinh phiền não?
Nếu ngươi chịu nói rõ cho ta nghe, biết đâu ta có thể giúp ngươi giải được nỗi lòng.”
Hán tử liền nói:
“Nếu ngươi đã hỏi, ta cũng chẳng ngại nói với ngươi, coi như giải sầu vậy.
Ta vốn là người Thôn Thanh Thạch dưới núi, chuyện này ta đã nói với ngươi rồi.
Ta tên Lữ Lương.
Vì việc nhà mà sinh phiền não.
Trên có lão mẫu, dưới có thê tử, cả gia đình đều dựa vào một mình ta mà sống.
Nhưng trong tâm ta lại thích tu hành, thường đọc phật kinh đạo thư, có lúc đọc đến mê mẩn, một hai ngày vẫn chưa hoàn hồn.”
Khương Duyên cười gật đầu, chưa nói gì.
Ngưu Ma Vương bước lên hỏi:
“Đã thích tu hành, vậy sao ngươi còn phiền não như thế?”
Lữ Lương lắc đầu:
“Chính vì thích tu hành nên mới có đủ thứ phiền não.”
Ngưu Ma Vương hỏi:
“Tu hành sao lại sinh phiền não?”
Lữ Lương đáp:
“Mẫu thân ta đã già, ta lại có bốn đứa con.
Vợ ta còn phải quán xuyến việc nhà, nên cả nhà chỉ trông vào một mình ta làm lụng nuôi sống.
Ta ham tu hành, nên tất phải chia một phần tinh lực sang đó, thành ra chẳng lo chu toàn cho cả nhà được.
Nội tử của ta vì chuyện này mà thường bất đồng với ta.
Nàng nói tu hành của ta chẳng có ích gì, đều là chuyện hư ảo, chi bằng chịu khó làm ăn để nuôi sống người trong nhà.
Nhưng ta lại không nỡ buông bỏ, vì thế mới sinh tranh chấp.
Tâm ta bực bội, nên lên núi tìm chút thanh tịnh, nào ngờ lại gặp chư vị là người tu hành.”
Ngưu Ma Vương nghe xong mới hiểu, nói:
“Không ngờ cái gọi là tu hành sinh phiền não của ngươi lại là chuyện này.
Xem ra là ta nhiều lời rồi.
Có câu rằng, Thanh quan nan đoạn gia vụ sự.
Chuyện trong nhà người khác, quả thật không tiện phán xét.”
Lữ Lương cười:
“Chính là đạo lý ấy.”
Nói rồi, hắn có phần hâm mộ nhìn Tôn Ngộ Không và mọi người:
“Các ngươi có thể đi khắp nơi, có thời gian vô cùng tận để đọc đạo thư phật kinh, nhất tâm tu hành.
Thật khiến ta vô cùng ngưỡng mộ.”
Ngưu Ma Vương và Tôn Ngộ Không nghe thế, nhất thời cũng không biết nên đáp sao.
Bọn họ hiểu chuyện gia sự vốn khó phân xử.
Tu hành tuy trọng yếu, huyền diệu vô cùng, nhưng hai người họ cũng không thể khuyên người ta vì tu hành mà bỏ mặc cả nhà.
Nếu gia cảnh dư dả, phụ mẫu bình an, con cháu trưởng thành, vậy còn dễ nói.
Nhưng Lữ Lương lại là trụ cột trong nhà, chuyện này sao có thể tùy tiện khuyên được.
Khương Duyên bước lên, nói:
“Ta cũng không ngờ nỗi phiền não của ngươi lại bắt nguồn từ đây.
Vậy bây giờ ngươi tính thế nào?”
Lữ Lương lắc đầu:
“Tranh chấp đã nhiều, lòng ta cũng nổi giận.
Nhưng vừa rồi nói chuyện với các ngươi xong, cơn bực bội cũng tan đi không ít.
Chờ lát nữa ta sẽ về nhà.
Chuyện tu hành này... chắc ta không tu nữa.
Có lẽ ta vốn không có mệnh đi con đường ấy.
Nhà nghèo, mẹ già, con nhỏ, số mệnh đã như vậy thì cũng chẳng trách ai được.
Chờ ta về, ta sẽ đốt hết phật kinh đạo thư đi, nhất tâm lo cho gia đình, khỏi phải sinh thêm tranh chấp.”
Khương Duyên cười hỏi:
“Nếu làm thế, trong tâm ngươi có cam lòng không?”
Lữ Lương lắc đầu:
“Không cam lòng thì còn biết làm sao?
Cuối cùng vẫn phải lấy gia đình làm trọng.
Ta không có mệnh tu hành, sớm nhận rõ cũng tốt.”
Khương Duyên nói:
“Nếu ngươi thật sự một lòng yêu thích tu hành, thì chút trở ngại ấy chưa đủ để khiến ngươi dễ dàng buông bỏ.”
Lữ Lương hỏi:
“Nếu không bỏ tu hành, mà trong nhà lại chẳng yên, vậy ta phải chọn thế nào?
Nếu bảo ta vì tu hành mà bỏ lão mẫu trong nhà, bỏ thê tử con cái, thì ta tuyệt đối không làm được.”
Khương Duyên lắc đầu:
“Ta đâu có bảo ngươi bỏ mặc vợ con già trẻ trong nhà.”
Lữ Lương ngẩn ra:
“Trên đời thật sự có song toàn pháp sao?”
Khương Duyên đáp:
“Thế gian khó có song toàn pháp.”
Lữ Lương lại hỏi:
“Nếu đã vậy, vì sao ngươi còn khuyên ta đừng bỏ tu hành?”
Khương Duyên cười, hỏi ngược lại:
“Tu hành nhất định phải là như thế sao?”
Lữ Lương không hiểu ý hắn, bèn hỏi:
“Nếu không tu theo kiểu ấy, vậy phải tu thế nào?”
Khương Duyên đáp:
“Ngươi phải biết, tu hành chưa từng chỉ là tu Phật hay tu Đạo.
Dù ngươi có đọc ngàn vạn cuốn phật kinh, đạo thư, thì chẳng lẽ chỉ từ đó đã có thể đọc ra được môn đạo chân chính sao?
Tu hành cốt ở tu tâm.
Mà nếu ngươi tu tâm, giữ được một khỏa sơ tâm không đổi, thì kiếp này không tu thành, kiếp sau ắt có duyên tu hành.”
Lữ Lương hỏi:
“Kiếp sau... thật sự có thể coi là thật sao?”
Khương Duyên cười:
“Kiếp sau vì sao lại không thể là thật?”
Lữ Lương trầm ngâm rất lâu mới nói:
“Bảo đợi đến kiếp sau mới tu hành, nghe qua thì có phần hoang đường.
Nhưng nghĩ kỹ lại... dường như cũng chẳng phải không thể.”
Khương Duyên nói:
“Chỉ cần còn sơ tâm, diện mục thật sự không mất, nhất tâm hướng đạo, thì kiếp sau tu hành cũng chưa hẳn là điều không thể.”
Lữ Lương vẫn còn nghi hoặc, lại hỏi:
“Nhưng ta vẫn có chỗ không hiểu.
Kiếp sau của ta, còn là ta nữa sao?
Ta từng nghe nói, đến kiếp sau thì đã là vô ngã, diện mạo chẳng còn, tâm cũng chẳng còn là tâm này.
Vậy sao còn có thể gọi là ta?”
Khương Duyên nói:
“Ngươi lo xa rồi.
Xích Tâm của ngươi, Chân Ngã của ngươi vốn không đổi.
Dù trải qua vạn thế, ngươi vẫn là ngươi.”
Lữ Lương lại hỏi:
“Tiên sinh, nhưng ta càng nghĩ lại càng thấy thấp thỏm, chỉ sợ đến lúc ấy ta đã chẳng còn là ta nữa.”
Khương Duyên nhìn thẳng vào hắn, cười nói:
“Ngươi sao biết được, ngươi của lúc này chính là ngươi chân chính?”
Lữ Lương nghe vậy, trong thoáng chốc như có điều lĩnh ngộ.
Khương Duyên không nói thêm nữa, chỉ lặng lẽ nhìn hắn.
Lữ Lương đứng tại chỗ suy nghĩ rất lâu, chợt ngẩng đầu lên nói:
“Tiên sinh, ta hiểu rồi.
Kiếp này ta vẫn phải lo cho gia đình nhỏ của mình, nhưng sơ tâm của ta sẽ không đổi.
Kiếp sau, ta nhất định tu hành.
Cứ lặng lẽ chờ đến kiếp sau vậy.”
Khương Duyên cười gật đầu.
Lữ Lương quay sang Khương Duyên hành lễ, rồi đi xuống núi, không còn ý định lên đỉnh núi nữa.
Khương Duyên nhìn theo bóng hắn rời đi.
Tôn Ngộ Không nói:
“Quả là người có tâm tu hành, tiếc là không hiểu được cách tu, cũng chưa có duyên tu hành.”
Ngưu Ma Vương nói:
“Hắn lúc này không tu được, nhưng kiếp sau nếu tu hành, chưa chắc đã không thể.”
Khương Duyên nghe vậy chỉ cười lắc đầu, xoay người định đi về phía căn nhà tranh trước mặt để nói chuyện với Lão Quân.
Lúc này Tả Lương bước lên, do dự hồi lâu rồi mới hỏi:
“Tiên sinh, xin chậm bước.”
Khương Duyên quay đầu nhìn y:
“Tả Lương, ngươi có chỗ nào chưa hiểu sao?”
Tả Lương nói:
“Tiên sinh, Lữ Lương phải tu đến kiếp sau.
Vậy ta... có cần phải đợi đến kiếp sau mới tu được không?”
Khương Duyên mỉm cười:
“Hắn là duyên phận chưa tới, nên phải tu ở kiếp sau.
Duyên phận của ngươi đã tới rồi, sao còn phải đợi đến kiếp sau nữa?”
Nói xong, chân nhân liền đi về phía đỉnh núi.
Tả Lương đứng ngây tại chỗ, tay chân luống cuống.
Tôn Ngộ Không bước lên nói:
“Tả Lương tiểu tử, ngươi cứ yên tâm mà theo Đại sư huynh của ta tu hành đi.
Người khác muốn tu hành thì phải giữ sơ tâm không đổi, trải qua nhiều đời nhiều kiếp, mới có thể chờ đến lúc duyên phận chín muồi.
Nhưng ngươi thì khác.
Tổ tiên mấy đời của ngươi quảng kết duyên phận, lại thêm tâm ngươi đã có chỗ thông suốt, nhất tâm muốn tu hành, nên mới có được cơ duyên hôm nay, được theo Đại sư huynh của ta tu hành.”
Tả Lương nghe xong, trong lòng nặng trĩu.
Y biết mình có được duyên phận hôm nay là nhờ tiên tổ che chở, bèn hỏi:
“Phật gia lão gia, ngươi biết tiên tổ nhà ta sao?”
Tôn Ngộ Không gật đầu:
“Tất nhiên là biết.
Ta biết một vị trong số tổ tiên của ngươi.
Nhưng vẫn không bằng Đại sư huynh.
Theo ta biết, Đại sư huynh biết đến hơn mười vị tiên tổ của ngươi cơ.”
Tả Lương vội hỏi:
“Phật gia lão gia, tiên tổ nhà ta là người thế nào?”
Tôn Ngộ Không trầm ngâm hồi lâu rồi nói:
“Tổ tiên nhà ngươi là người có thiện tâm.
Năm xưa từng ở lâu tại Tây Ngưu Hạ Châu, Linh Đài Phương Thốn Sơn, làm hàng xóm với sư môn của ta.
Tổ tiên ngươi thường hay nói, phải đốn thêm ít củi, rồi mang về quê nhà.
Sau đó, tổ tiên ngươi thật sự trở về nhà, rời khỏi núi.
Quê hương của hắn chính là Nam Chiêm Bộ Châu.”
Tả Lương nghe vậy, nói tiếp:
“Nói như Phật gia lão gia, vậy về sau mới có mạch nhà ta hôm nay sao?”
Tôn Ngộ Không gật đầu:
“Đúng thế.”
Tả Lương lại hỏi:
“Phật gia lão gia, nếu tiên tổ nhà ta đã ở sát bên Tiên Phủ, sao lại không tu hành?”
Tôn Ngộ Không cười đáp:
“Nhân các hữu chí, chuyện này khó nói lắm.
Nhưng cũng chính vì tiên tổ nhà ngươi không tu hành, nên mới có được duyên phận hôm nay của ngươi.”
Tả Lương nghe xong, xúc động không thôi.
Lại nói Khương Duyên đi đến trước căn nhà tranh của Lão Quân.
Chỉ thấy cửa nhà tranh đang mở, Lão Quân ngồi xếp bằng bên trong.
Khương Duyên đi đến trước cửa, hành lễ nói:
“Lão Quân, nay việc đã thành, ta đặc biệt đến đây hồi bẩm.”
Lão Quân mời chân nhân vào trong, rồi nói:
“Chuyện bên ngoài, ta đã biết cả rồi.
Lại khiến Quảng Tâm phải nhọc lòng.”
Khương Duyên nói:
“Không dám, không dám.”
Lão Quân lại nói:
“Quảng Tâm hiểu đạo rất sâu.
Nhưng ta còn một việc nữa, vẫn cần Quảng Tâm giúp ta một tay.”
Khương Duyên bái nói:
“Xin Lão Quân cứ nói.
Ta nhất định toàn lực tương trợ, quyết không dám trái lời.”
Lão Quân nói:
“Là chuyện của người lúc trước kia.
Người ấy cùng ta có chút duyên phận, nhưng ta sợ hắn đánh mất diện mục thật sự, nên mới đến độ hắn một lần.
Chỉ tiếc duyên phận của hắn không ở đời này, mà ở kiếp sau.
Đến khi ấy vẫn cần có người độ hắn.
Nhưng e rằng khi đó ta không rảnh, nên muốn nhờ Quảng Tâm kiếp sau độ hắn một phen.”
Khương Duyên nghe xong, vui vẻ nhận lời.
Lão Quân lại cười nói:
“Người ấy không chỉ có duyên với ta, mà còn có duyên với đệ tử Trùng Dương của ngươi nữa.
Ngươi độ hắn, cũng là hợp lẽ.”
