“Đã dựa vào cái gì mà muốn bắt dân chúng phải chịu khổ?”
Chu Cao Sí ngồi phịch trên ghế, miệng há lớn, hơi thở dồn dập.
Lồng ngực bị lớp mỡ tích tụ như núi kia phập phồng liên tục.
Trước khi đến nghe Khương Tinh Hỏa giảng bài, Chu Lệ từng nói với hắn rằng hắn nhất định sẽ chịu một cú chấn động cực lớn.
Bởi vì dù là bản thân Chu Lệ hay Hắc Y Tể Tướng Đạo Diễn, cũng đều từng bị mưu trí và kiến thức của Khương Tinh Hỏa làm cho kinh hãi.
Nhưng khi đó, Chu Cao Sí lại cảm thấy Phụ hoàng đã nói quá lên.
Tài học của Khương Tinh Hỏa, chỉ thông qua một thời gian ngắn nghe giảng, Chu Cao Sí đã cho rằng hắn nhất định là bậc đại tài.
Nhưng như vậy vẫn chưa đủ khiến hắn chấn động.
Bởi vì Chu Cao Sí đã gặp quá nhiều văn nhân tài giỏi.
Dù là Dương Sĩ Kỳ, Dương Vinh — những vị phụ thần tương lai có khả năng mưu tính quốc sự — không bằng Khương Tinh Hỏa, nhưng cũng chỉ là không bằng mà thôi, chứ chưa đến mức khác biệt một trời một vực.
Thế nhưng khi Khương Tinh Hỏa cẩn thận phân tích, dựa trên “ba yếu tố của sức sản xuất” để hệ thống hóa ra quy luật:
“Ruộng đất quyết định thuế khóa, tỷ lệ quyết định cơ sở thuế, cơ sở thuế quyết định tuổi thọ vương triều.”
Sau đó, dựa vào ba quy luật này, hắn lại đưa ra góc nhìn đổi vị trí, suy nghĩ từ lập trường của trung nông.
Đến lúc ấy, Chu Cao Sí mới hoàn toàn động dung.
Mà khi nghe câu nói:
“Chế định chính sách phải lo điều dân lo, nghĩ điều dân nghĩ.”
Chu Cao Sí càng kích động vạn phần.
Câu nói này khiến hắn hận không thể lập tức coi nó là lời răn suốt đời của bản thân.
Dù sao...
Hắn chính là vị Hoàng đế Nhân Tông tương lai của Đại Minh!
Sử sách như sắt thép, kết luận “Nhân” là đức hiệu của hắn, tuyệt đối không phải lời tâng bốc.
Đến khi Khương Tinh Hỏa đưa ra phương án giải quyết vấn đề ruộng đất và thuế khóa xoay quanh ba yếu tố lao dịch, lương thực, trâu cày và hạt giống, trong lòng Chu Cao Sí, tài năng của Khương Tinh Hỏa đã vượt xa Dương Sĩ Kỳ và Dương Vinh.
Nhưng Khương Tinh Hỏa vẫn tiếp tục truy xét tận gốc bản chất của lao dịch.
Hắn chỉ ra rằng lao dịch thực chất là nhu cầu huy động lao động tập thể để duy trì các công trình phục vụ xã hội công cộng.
Lao dịch chính là một bài toán kinh tế.
Cuối cùng, khi Khương Tinh Hỏa gầm lên câu:
“Dựa vào cái gì mà bắt dân chúng phải chịu khổ?”
Chu Cao Sí hoàn toàn chấn động, sau đó như bừng tỉnh.
Nếu đây là một bài toán kinh tế, vậy tại sao phương án duy nhất lại chỉ có thể là “bắt dân chúng chịu khổ”?
Một đáp án.
Một đáp án cuối cùng.
Chỉ cách hắn một lớp giấy mỏng.
Đã hiện ra ngay trước mắt Chu Cao Sí.
Trong bức tường ngăn cách.
“Khương tiên sinh, Tào công tử, hai người mau ngồi xuống đi.”
Chu Cao Hú thấy hai người đang đối đầu căng thẳng, vội vàng lên tiếng khuyên can.
Không ai để ý đến hắn.
Chu Cao Hú vốn là người cứng đầu, lập tức đứng dậy.
Thân hình cao hơn hai người cả một cái đầu, vị cự hán cao chín thước này mỗi tay túm một người, giống như ấn củ cải xuống đất, ép cả hai ngồi xuống.
Lý Cảnh Long cũng nổi nóng, vặn cổ hỏi:
“Không bắt dân chúng chịu khổ?
Ngươi nói xem có biện pháp gì?!”
Lúc này, Lý Cảnh Long đã không còn chỉ diễn kịch cho Chu Lệ nghe nữa.
Hắn thật sự vừa tức giận, vừa áy náy, vừa muốn biết đáp án giải quyết vấn đề này.
Trong lòng mỗi người đều có một bí mật không muốn ai biết.
Mỗi người khi nửa đêm nằm mộng trở về, đều có một cơn ác mộng riêng.
Ví dụ như chuyện Chu Cao Sí vừa nhắc đến, chân dung Chu Nguyên Chương đối với Chu Lệ.
Lại ví dụ như...
Dưới thành Đức Châu, trong lúc hoảng loạn tháo chạy sau khi bại trận, Lý Cảnh Long từng thúc ngựa giẫm chết một thiếu niên vô danh.
Đó là một thân binh mới được hắn chiêu mộ sau khi thất bại.
Vốn là một thiếu niên ngư dân kiếm sống trên sông Tế Thủy.
Lý Cảnh Long đã không còn nhớ thiếu niên ấy tên gì.
Hắn chỉ nhớ khi buồn chán, thiếu niên ấy thường hát những bài ngư ca.
Giọng hát vừa sai nhịp vừa lạc điệu, khó nghe vô cùng.
Đối diện.
Khương Tinh Hỏa bị Chu Cao Hú râu quai nón đè xuống, giống như một con thú bị thương.
Hắn thở dốc hồi lâu mới dần bình thường lại.
Trong mắt vẫn còn đầy tơ máu.
May mà cuối cùng hắn cũng không hoàn toàn mất bình tĩnh.
“Khụ... khụ...”
Khương Tinh Hỏa hít sâu mấy hơi, lau mặt rồi ngắn gọn nói:
“Lao dịch, nói trắng ra chính là quan phủ địa phương thuê người làm việc, nhưng chi phí thuê lại cao hơn việc vô điều kiện bắt trung nông phục dịch!”
“Nhưng trên thế giới này, tất cả những thứ miễn phí, vận mệnh đều đã âm thầm đánh dấu cái giá phải trả!”
“Ta đã nói rất rõ trong 《Quốc Vận Luận》.
Lao dịch miễn phí chính là đang tổn hại quốc vận, chính là đang làm giảm tuổi thọ vương triều!”
“Ầm!”
Trong mật thất, Chu Cao Sí bật người đứng dậy bằng một tư thế khiến Chu Lệ khó có thể tưởng tượng.
Hắn thậm chí còn làm đổ chiếc ghế thái sư phía sau.
Chu Lệ vừa đỡ con trai, vừa có chút thất thần.
“Tất cả những thứ miễn phí, vận mệnh đều đã âm thầm đánh dấu cái giá phải trả!”
“Lao dịch miễn phí, chính là đang làm giảm tuổi thọ vương triều!”
Hai câu nói cực kỳ ngắn gọn nhưng sâu sắc này khiến tâm thần Chu Lệ nhất thời chấn động.
Chu Cao Sí nhìn Chu Lệ, im lặng một lúc rồi nói:
“Phụ hoàng, Khương Tinh Hỏa nói đúng.
Chuyện trên đời này không có gì là vĩnh viễn không phải trả giá.”
Chu Lệ nhắm mắt trầm tư một lát, cuối cùng lắc đầu.
“Trẫm không phủ nhận đạo lý Khương Tinh Hỏa nói là đúng.
Tầm mắt quả thật phải nhìn xa hơn, phải tính toán cho tương lai.”
“Nhưng hiện tại, lão đại, ngươi và trẫm phải bảo đảm Đại Minh ổn định trước.”
“Không thể hủy bỏ lao dịch miễn phí.
Nếu không, cho dù có tiến xuống tận Tây Dương, cũng không kiếm lại được số tiền này.”
“Chúng ta phải thay đổi, không thể tiếp tục chờ đợi nữa.
Không thể để lại cho con cháu một đống hỗn loạn không thể giải quyết.”
Chu Lệ chắp tay sau lưng, thở dài:
“Trẫm hiểu ý ngươi.”
“Dù thế nào, trẫm cũng nguyện ý ủng hộ.
Nhưng không phải hiện tại...”
“Trẫm hỏi ngươi, quốc gia có tiền hay không?
Có thể dời đô Bắc Bình hay không?
Có thể tu Vĩnh Lạc đại điển hay không?
Chẳng phải ngươi cũng từng nói như vậy sao?”
“—— Không phải hiện tại.”
“Nhi thần hiểu.”
Chu Cao Sí gật đầu, tiếp tục nói:
“Phụ hoàng là người thông minh, không cần nhi thần nói nhiều.”
“Nhưng...”
Chu Cao Sí dừng lại một chút, sau đó ngẩng đầu nhìn Chu Lệ:
“Phụ hoàng muốn trở thành thiên cổ nhất đế vượt qua Đường Tông Hán Vũ, muốn đưa Đại Minh sánh ngang Hán Đường, vậy thì không thể chỉ tính một đời mà không tính muôn đời.”
“Không tính một đời thì lấy gì tính muôn đời?”
Chu Lệ cau mày thở dài:
“Không phải trẫm không muốn hủy bỏ lao dịch miễn phí.
Nhưng nếu hủy bỏ, Đại Minh sẽ lập tức rối loạn.”
Chu Cao Sí bình tĩnh nói:
“Phụ hoàng sai rồi.”
“Vì sao?”
Chu Lệ ngược lại giãn mày.
Chu Cao Sí nghiêm túc nói:
“Phụ hoàng, nhi thần đã nghĩ ra đáp án của Khương Tinh Hỏa...”
“Đại Minh hôm nay, vừa có thể tính một đời, vừa có thể tính muôn đời.”
“Đáp án của Khương Tinh Hỏa là gì?”
Ngoài bức tường.
Khương Tinh Hỏa đã hoàn toàn bình tĩnh lại, dùng giọng điệu tràn đầy lý trí tiếp tục nói:
“Nếu lợi ích kinh tế mà quốc gia nhận được từ việc vô điều kiện bắt trung nông phục dịch, nhỏ hơn lợi ích kinh tế của chính sách mới, vậy quốc gia tự nhiên sẽ lựa chọn chính sách mới.”
“Hơn nữa, quốc gia không phải là thương nhân.”
“Không chỉ cần tính toán lợi ích kinh tế, mà còn phải tính đến lợi ích xã hội.”
“Phương án của ta không chỉ có thể giúp quốc gia về mặt kinh tế, khiến quốc gia hủy bỏ việc vô điều kiện bắt trung nông phục lao dịch; mà về mặt xã hội, cũng có thể khiến bách tính càng thêm yên ổn, an tâm.”
Không đợi hai người hỏi, Khương Tinh Hỏa trực tiếp nói:
“Cho nên phương án của ta chính là đưa tiền lao dịch vào thuế ruộng!”
“Chính là quy đổi số tiền lao dịch mà quốc gia cần mỗi năm, phân bổ lên từng mẫu đất trong cả nước.”
“Vô luận là địa chủ hay trung nông đều bình đẳng, đều nộp khoản này như một phần thuế khóa!”
“Từ đó, có thể vĩnh viễn hủy bỏ lao dịch!”