Tết năm ấy xảy ra rất nhiều chuyện.
Chuyện Hồ Quốc Hoa làm người giấy để lừa tiền cậu mình cuối cùng cũng bị bại lộ.
Cậu ông tức giận đến phát bệnh, nằm liệt giường không dậy nổi.
Chưa đầy ba ngày sau thì qua đời.
Họ hàng, bạn bè nhà họ Hồ đều đề phòng ông như đề phòng kẻ trộm.
Đừng nói cho ông vay tiền, ngay cả cơm thừa cũng chẳng cho ông ăn ké một miếng.
Hồ Quốc Hoa đem đôi rương gỗ đàn hương cuối cùng trong nhà bán được hai đồng bạc dương.
Hai chiếc rương ấy vốn là của hồi môn của mẹ ông, ông vẫn muốn giữ lại làm kỷ niệm nên trước giờ không nỡ đem cầm.
Nhưng cơn nghiện thuốc phiện phát tác, ông cũng chẳng còn tâm trí đâu mà tiếc nữa.
Ông dùng hai đồng bạc mua một ít thuốc phiện, vội vã chạy về nhà, không kìm được mà châm tẩu thuốc rồi nằm vật xuống giường.
Hít mạnh hai hơi, cả người ông nhẹ bẫng như đang ở trên mây.
Lúc này, ông cảm thấy sung sướng chẳng khác gì thần tiên.
Những chuyện thường ngày bị người ta khinh thường, chửi mắng, bắt nạt đều chẳng còn quan trọng nữa.
Ông lại hít thêm hai hơi, chợt phát hiện trên chiếc giường rách của mình còn có một thứ đen sì đang nằm phục.
Nhìn kỹ mới thấy ở góc giường có một con chuột lớn.
Con chuột này chắc chắn đã sống rất lâu.
Râu nó đã bạc trắng, thân hình gần bằng một con mèo.
Nó đang ở bên cạnh hít lấy khói thuốc bay ra từ tẩu thuốc phiện của Hồ Quốc Hoa, dường như cũng biết thuốc phiện có cái hay của nó, cứ phập phồng mũi mà tham lam hưởng thụ.
Hồ Quốc Hoa thấy thú vị, nói với con chuột lớn: “Mày cũng nghiện thuốc phiện à?
Xem ra cũng là người cùng cảnh ngộ với tao.”
Nói xong, ông tự hít một hơi rồi phả khói về phía con chuột.
Con chuột dường như biết ông không có ác ý, chẳng những không sợ mà còn ngẩng đầu lên, đón lấy làn khói ông phả tới.
Một lúc lâu sau, có vẻ đã thỏa mãn cơn nghiện, nó mới chậm rãi bò đi.
Suốt mấy ngày liền, con chuột lớn ngày nào cũng đến hút thuốc cùng Hồ Quốc Hoa.
Hồ Quốc Hoa bị người ta khinh rẻ khắp nơi, xung quanh chẳng có lấy một người bạn.
Vì thế, ông với con chuột này đồng bệnh tương lân, càng ngày càng có thiện cảm.
Có lúc con chuột đến muộn một chút, ông còn nhịn cơn nghiện để chờ nó.
Nhưng những ngày tháng tốt đẹp chẳng kéo dài được bao lâu.
Nhà Hồ Quốc Hoa lúc này chỉ còn lại một chiếc giường và bốn bức tường, không còn tiền mua thuốc phiện nữa.
Ông buồn bực, chẳng biết làm sao, bèn thở dài nói với con chuột: “Chuột ơi là chuột, hôm nay tao đã hết sạch tiền của, chẳng còn tiền mua thuốc phiện nữa rồi.
E rằng sau này không thể thường xuyên hút thứ này cùng mày được nữa.”
Nói xong, ông không khỏi thở dài sầu não.
Con chuột nghe ông nói, đôi mắt sáng quắc, lóe lên vẻ như đang suy nghĩ điều gì đó.
Nó quay người bỏ đi.
Đến tối, con chuột tha về một đồng bạc dương, đặt bên gối Hồ Quốc Hoa.
Hồ Quốc Hoa vừa kinh ngạc vừa mừng rỡ.
Ngay trong đêm, ông vào thành mua một miếng thuốc phiện.
Về nhà, ông lập tức châm lên dưới ánh đèn, hít lấy hít để, rồi cùng con chuột hút một trận thỏa thích.
Ngày hôm sau, con chuột lại tha về ba đồng bạc dương.
Hồ Quốc Hoa vui đến mức chẳng biết phải nói gì.
Ông chợt nhớ đến một điển cố từng học hồi còn đi học ở trường tư, bèn nói với con chuột: “Tri kỷ khó gặp.
Mày biết tao nghèo khổ mà còn hậu đãi, giúp đỡ tao.
Đúng là tri kỷ của tao!
Nếu mày không chê, chúng ta kết nghĩa anh em nhé.”
Từ đó, ông kết huynh đệ với con chuột, gọi nó là “chuột huynh”.
Hai bên ăn uống cùng nhau, cùng hút thuốc phiện.
Ông còn trải một ổ bằng bông trên giường cho nó, để con chuột ngủ chung.
Người và chuột sống với nhau rất hòa thuận, chẳng khác gì bạn tri kỷ.
Ngày nào con chuột cũng ra ngoài tha bạc về, ít thì một hai đồng, nhiều thì ba năm đồng.
Từ đó, Hồ Quốc Hoa không còn phải lo chuyện ăn mặc.
Nhiều năm sau, ông nội tôi mỗi khi nhớ lại vẫn thường nói rằng quãng thời gian ấy là những ngày tháng vui sướng nhất trong đời ông.
Cứ thế hơn nửa năm trôi qua, Hồ Quốc Hoa dần dần giàu lên.
Nhưng chẳng phải người ta vẫn có câu: giàu thì gặp bạn tốt, sa cơ lại gặp kẻ tiểu nhân sao?
Hồ Quốc Hoa vốn mang số nghèo, thế nên chẳng bao lâu đã bị một kẻ tiểu nhân để mắt tới.
Trong làng có một tên vô lại tên là Vương Nhị Cảng Tử.
Hắn khác với Hồ Quốc Hoa.
Ít nhất Hồ Quốc Hoa từng giàu có, nói thế nào cũng từng làm “cậu ấm nhà họ Hồ” hơn hai mươi năm.
Vương Nhị Cảng Tử thì chẳng có cái số ấy.
Từ tám đời tổ tiên nhà hắn cho đến đời hắn, chưa ai từng có nổi một chiếc quần lành lặn, không thủng chỗ này thì cũng rách chỗ kia.
Thấy gia sản Hồ Quốc Hoa sa sút, hắn chẳng những không thương hại mà còn lấy làm hả hê.
Hễ có việc hay không có việc, hắn đều chửi mắng, sỉ nhục Hồ Quốc Hoa, bắt nạt cậu ấm nhà họ Hồ năm nào để tìm chút cân bằng trong lòng.
Gần đây, hắn cảm thấy chuyện này rất kỳ quái.
Tên Hồ Quốc Hoa nghèo rớt mồng tơi này chẳng làm ăn gì, những thứ trong nhà có thể đem cầm cũng đã cầm hết, họ hàng nhà hắn cũng chết gần hết rồi.
Vậy mà ngày nào hắn cũng ở nhà hút thuốc phiện.
Tiền mua thuốc phiện từ đâu ra?
“Biết đâu thằng này làm trộm.
Chi bằng mình âm thầm theo dõi hắn.
Chờ lúc hắn trộm đồ thì bắt quả tang, giải lên quan.
Biết đâu còn được thưởng mấy đồng bạc dương.”
Thế nhưng theo dõi một thời gian, hắn phát hiện ngoài thỉnh thoảng vào thành mua lương thực và thuốc phiện, Hồ Quốc Hoa hầu như không ra khỏi nhà, cũng chẳng qua lại với bất kỳ ai.
Càng không biết tiền của Hồ Quốc Hoa từ đâu mà có, Vương Nhị Cảng Tử càng ngứa ngáy trong lòng.
Một hôm, Hồ Quốc Hoa ra ngoài mua đồ ăn.
Vương Nhị Cảng Tử nhân cơ hội trèo tường vào nhà ông, lục tung mọi thứ lên, định xem rốt cuộc Hồ Quốc Hoa có bí mật gì.
Bỗng hắn phát hiện một con chuột lớn đang ngủ trên giường.
Vương Nhị Cảng Tử tiện tay túm lấy con chuột, ném vào ấm nước đang đun trên bếp rồi đậy nắp lại.
Hắn nghĩ bụng, đợi Hồ Quốc Hoa về uống nước, mình sẽ đứng bên cạnh xem trò vui.
Nhưng Vương Nhị Cảng Tử còn chưa kịp ra ngoài thì Hồ Quốc Hoa đã trở về, vừa hay chặn hắn lại trong nhà.
Hồ Quốc Hoa nhìn thấy con chuột lớn trong ấm đã bị luộc chết, lập tức đỏ ngầu hai mắt.
Ông chộp lấy con dao thái rau rồi lao vào chém.
Vương Nhị Cảng Tử bị chém hơn chục nhát.
May mà Hồ Quốc Hoa là kẻ nghiện thuốc phiện, tay chân không còn sức.
Dù trúng không ít nhát dao, Vương Nhị Cảng Tử vẫn không bị thương đến chỗ chí mạng.
Hắn toàn thân đầy máu, chạy đến đội bảo an cầu cứu.
Đội trưởng đội bảo an là họ hàng của một quân phiệt địa phương, lúc ấy vị quân phiệt kia cũng đang ở đó uống rượu.
Đội trưởng vừa thấy vậy liền nổi giận: “Thế này còn ra thể thống gì nữa?
Giữa ban ngày ban mặt mà dám cầm dao giết người, còn có vương pháp hay không?”
Ông ta lập tức sai mấy thuộc hạ trói Hồ Quốc Hoa lại, trói chặt từ đầu đến chân rồi áp giải đến.
Hồ Quốc Hoa bị áp giải ra trước công đường.
Đội trưởng đội bảo an nghiêm giọng quát hỏi: “Tại sao mày lại cầm dao hành hung, định giết Vương Nhị Cảng Tử?”
Hồ Quốc Hoa nước mắt giàn giụa, vừa khóc vừa kể lại đầu đuôi câu chuyện.
Cuối cùng, ông than thở: “Nghĩ lại lúc trước tôi khốn khổ đến mức chỉ muốn chết, nếu không có con chuột này thì tôi đã chẳng sống được đến hôm nay.
Nào ngờ chỉ vì nhất thời sơ ý mà tôi lại để chuột huynh mất mạng.
Tuy nó không phải do chính tay tôi giết, nhưng cũng chết vì tôi.
Dưới suối vàng mà phụ bạc người bạn tốt này, tôi biết phải làm sao đây?
Tôi làm thì tôi chịu.
Đã chém Vương Nhị Cảng Tử bị thương, đáng giết hay đáng phạt, tôi đều xin nghe quan trên xử lý.
Chỉ xin ngài cho tôi về nhà chôn cất chuột huynh trước.
Có chết, tôi cũng nhắm mắt được.”
Đội trưởng đội bảo an còn chưa kịp lên tiếng, vị quân phiệt ngồi bên cạnh đã xúc động nói với Hồ Quốc Hoa: “Mẹ kiếp!
Không quên ơn là nhân, không phụ lòng là nghĩa.
Đối với một con chuột mà còn như vậy, huống chi là đối với con người?
Ta nể ngươi trọng tình trọng nghĩa, lại thấy ngươi không nơi nương tựa.
Sau này cứ theo ta tòng quân, làm một phó quan.”
Thời loạn, trong tay có súng thì có quyền.
Người nắm binh nói một câu chính là vương pháp.
Vị quân phiệt lập tức sai thuộc hạ dùng roi đánh Vương Nhị Cảng Tử một trận cho Hồ Quốc Hoa hả giận, rồi thả Hồ Quốc Hoa về nhà chôn cất con chuột.
Hồ Quốc Hoa dùng một chiếc hộp gỗ liệm thi thể con chuột, đào một cái hố chôn nó xuống đất.
Ông khóc suốt nửa ngày rồi lên đường tìm đến vị quân phiệt kia.
Người ta vẫn thường nói: đói ăn gì cũng ngon.
Khi con người rơi vào cảnh nghèo khổ túng quẫn, người khác chỉ cần cho họ một bát cháo hay một miếng bánh cũng đủ khiến họ mang ơn sâu nặng.
Huống chi con chuột còn mang đến cho Hồ Quốc Hoa bao nhiêu tiền bạc.
Đương nhiên, số tiền con chuột mang về cũng đều là đồ nó trộm được.
Người xưa có câu “đói cho sạch, rách cho thơm”, nhưng đó là chuẩn mực của bậc chí thánh chí hiền.
Người xưa còn khó lòng làm được, huống chi một kẻ phàm tục như Hồ Quốc Hoa?
Trước đây từng có người nói rằng, nếu hút thuốc trong nhà lâu ngày, ruồi chuột trong phòng cũng sẽ nghiện theo.
Xem ra quả thật không phải lời nói suông.